قرارداد پیمانکاری چیست؟

 

قرارداد پیمانکاری

قرارداد های کاری میان افراد اشکال و انواع بسیاری دارد. به اندازه آدم های روی زمین و شاید بیشتر محتوا و شکل قرارداد می تواند وجود داشته باشد.

از انواع این قراردادها می توان به قرارداد پیمانکاری اشاره کرد که البته خودش انواع زیادی دارد. به احتمال قوی تمام ما لااقل یکبار شنیده ایم که شهرداری با پیمانکار قراردادی منعقد نموده که فلان پل را بسازد یا فلان تونل را حفر کند.

اما شاید این سوال در ذهن ما باشد که دقیقا قرارداد پیمانکاری چیست؟ و چرا منعقد می شود؟

در ادامه به بررسی دقیق تر قرارداد پیمانکاری می پردازیم و انواع قرارداد پیمانکاری را نیز اختصارا شرح می دهیم.
آنچه در ادامه می‌خوانید:

قرارداد پیمانکاری چیست؟

انواع قرارداد های پیمانکاری کدامند؟

قرارداد پیمانکاری ساختمان

جمع بندی

قرارداد پیمانکاری

قرارداد پیمانکاری چیست؟

قرارداد پیمانکاری قراردادی است که طی آن شخصی حقیقی یا حقوقی (برای مثال شرکت) به عنوان پیمانکار متعهد به انجام اعمالی با شرایط خاص برای کارفرما می شود.

قرارداد پیمانکاری نیز مانند انواع قراردادهای دیگر شرایطی عمومی و اختصاصی دارد؛
شرایط عمومی قرارداد پیمانکاری، مواردی است که با سایر قراردادها مشترک است. برای مثال اهلیت حقوقی (توانایی انجام قرارداد) از شرایط طرفین هر قراردادی است و در قرارداد پیمانکاری نیز جریان دارد.

یا مثلا مشروعیت موضوع معامله از قواعد عمومی قراردادهاست و در قراردادهای پیمانکاری نیز جریان دارد.
شرایط اختصاصی قرارداد پیمانکاری، شروطی است که به خودی خود مختص این قرارداد است و در سایر قرارداد ها جریان ندارد؛ این شرایط می تواند در هر نوع قرارداد پیمانکاری ویژه و خاص باشد.

همانطور که در بالا گفتیم قرارداد پیمانکاری می تواند در حوزه ها و شرایط و انواع مختلفی شکل بگیرد.
در ادامه به انواع قرارداد های پیمانکاری می پردازیم.

قرارداد ساخت و توسعه

در این قرارداد وظایف و تعهدات پیمانکار به طور کامل مشخص شده و میزان مبلغ قرارداد به این بستگی دارد که کار تا چه میزان در مدت زمان مشخص، جلو رفته است.

قرارداد طراحی و ساخت

در چنین قراردادی، پیمانکار می تواند کار ساخت و طراحی را به طور کامل به دست بگیرد. پیمانکار باید تمام خواسته های کارفرما را در پروژه اعمال کند.

قرارداد مدیریت پروژه

در این نوع قرارداد، پیمانکار متخصص توانایی گسترده تری از حد معمول دارد و در واقع نقش مدیریتی در پروژه را ایفا می کند.
در پایان با توجه به پیشرفت موضوع قرارداد، پیمکانکار درصدی از مبلغ قرارداد شده را دریافت می نماید.

قرارداد های مدیریتی

در پروژه های بزرگ شهرسازی، معمولا حوزه کار در پروژه بسیار وسیع است. به اندازه ای که احتمالا یک شرکت به تنهایی توانایی طراحی و انجام تمام ابعاد آن ها را ندارد.
در این پروژه ها بهترین نوع قرارداد، قرارداد پیمانکاری مدیریتی است. در این نوع قرارداد، کارفرما شرکتی را در کنار پیمانکار متعهد به طراحی و انجام ‌قسمتی از پروژه می نماید.
همانطور که گفته شد، این نوع قرارداد برای پروژه هایی که ابعادی وسیع دارند مناسب است.

قراردادهای بازپرداخت هزینه

در این نوع از قرارداد های پیمانکاری، کارفرما تمایل به حضور در پروژه و پذیرش ریسک های احتمالی حضور را دارد.
از طرفی کارفرما متعهد می شود تا تمامی هزینه های شروع کار از قبیل هزینه دستمزد کارگران و همچنین مبلغ مورد توافق در قرارداد را پیش از شروع پروژه پرداخت کند.

قراردادهای سنجشی

اگر کارفرما در شرایطی باشد که هزینه های کار را به طور دقیق محاسبه نکرده باشد و از طرفی نیز وقت کافی برای این محاسبه نداشته باشد می تواند بهره بسیاری از قرارداد پیمانکاری سنجشی ببرد.
در این قرارداد، قبل از شروع کار، تخمین کلی از هزینه های عملیات موردنظر زده می شود، هر چند که تا پایان کار قیمت پروژه قطعی نمی شود.

قراردادهای دائمی

این نوع از قرارداد پیمانکاری مناسب عملیات های ارزان ولی پر تکرار و همیشگی است. قرارداد های دائمی خود دارای انواعی هستند که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم.
کارفرما با این قرارداد می تواند از هزینه مناقصه های پیاپی و پشت سر هم جلوگیری کند و کار را به یک پیمانکار بسپرد. همچنین کارفرما با انعقاد این نوع از قرارداد پیمانکاری در زمان خود نیز صرفه جویی کرده است.

قراردادهای پرداخت کلی

در این نوع از قرارداد، پیمانکار در ازای دریافت یک مبلغ مشخص، متعهد به انجام موضوع قرارداد می شود.
این نوع از قرارداد پیمانکاری معمولا در زمانی منعقد می شود که کارفرما علاقه ای به نظارت و کنترل جزیی و مرحله ای در کار ندارد و به نظارت کلی راضی باشد.

قرارداد پیمانکاری ساختمان

یکی از قرارداد های پیمانکاری که در زندگی روزمره ما بیشتر دیده می شود و ما به عنوان شهروندان عادی بیشتر با آن سر و کار داریم، قرارداد پیمانکاری ساختمان است.
در یک قرارداد پیمانکاری ساختمان، پیمانکار متعهد می شود مراحل مختلف ساخت و ساز یک ساختمان مسکونی، اداری، تجاری یا تفریحی را در مدت زمان تعیین شده پیش ببرد و عملی کند.
نکته ای که می تواند جالب باشد این است که قرارداد پیمانکاری ساختمان تنها مخصوص ساختمان های مسکونی یا اداری نیست اما آنچه که بیشتر با آن برخورد داریم، این نتیجه را می رساند.

قرارداد پیمانکاری ساختمان نیز مانند هر قرارداد دیگری امکان انعطاف زیادی دارد. پیمانکار می تواند برخی از مراحل را به خود مالک محول کند، مثلا تهیه مصالح یا حمل و نقل را به عهده نگیرد.
همچنین مالک نیز می تواند وظایف و توانایی هایی را خودش به دست بگیرد و از عهده پیمانکار خارج کند. این نکات در تمامی قرارداد ها اتفاق معمولی است.

جمعبندی

قرارداد های پیمانکاری امروزه در حوزه های وسیع و در سطوح مختلف از دولتی گرفته تا شخصی رواج بسیار دارند.
با توجه به تخصصی شدن امور مختلف، پیمانکاری پدیده‌ای غیرقابل انکار است و بسیار مورد نیاز افراد حقیقی و حقوقی می باشد.

با توجه به این نکته، لزوم شناخت جزئیات قرارداد های پیمانکاری بیش از پیش شدت می یابد و لازم است اگر نیاز داشتیم برای انجام کاری اقدام به انعقاد چنین قراردادی داشته باشیم با اطلاعات کافی اقدام نماییم یا در صورت امکان با افراد مطلعی همچون وکلا مشورت کنیم.

با شناخت بیشتر انواع قرارداد های پیمانکاری و جزئیات این قراردادها، می توان در صورت نیاز به یک قرارداد پیمانکاری پر فایده دست یافت و ضرر و زیان های احتمالی را تا حد امکان پایین آورد.