شکایت از کارفرما بدون قرارداد

قرارداد کار یکی از مهم ترین و پرکاربرد ترین قرارداد های حال حاضر است. این قرارداد تضمین کننده منافع طرفین است، مخصوصا تضمین کننده حقوق کارگر!
قرارداد کار وظایف و تعهدات طرفین همچنین حقوق هر طرف را تعیین می کند و از این جهت برای ایجاد روابط عادلانه‌ی کاری قدمی بزرگ بر می دارد.

انعقاد قرارداد کار از جمله الزاماتی است که قانون کار برای کارفرما قرار داده است. در این مقاله به شناخت قرارداد کار و حالات ممکن در صورتی که شخصی بدون قرارداد مشغول به کار شود می پردازیم و به این سوال مهم پاسخ می‌دهیم که: شکایت بدون قرارداد چگونه انجام میشود؟

در این مقاله خواهید خواند:

قرارداد کار چیست؟
مفهوم امری بود قانون کار چیست؟
چه مواردی باید در قرارداد کار رعایت شود؟
شکایت به اداره کار بدون قرارداد چگونه است؟
قرارداد کار چیست؟

قرارداد کار سندی بین کارفرما و کارگر است. در این قرارداد مواردی همچون مدت زمان کار، میزان حقوق کارگر، ساعات کار، مزایای کارگر، میزان اضافه کاری و دیگر موارد ذکر می شود. این قرارداد دارای انواع مختلفی است که در ادامه به شرح آن ها می پردازیم.

۱- قرارداد کار دائمی: اگر در قسمت مدت قرارداد ذکر شود که قرارداد بدون مدت است یا مدتی برای آن مطرح نشود و درباره مدت سکوت شود، قرارداد کار، دائمی محسوب می شود. منطقا بهترین قرارداد ممکن برای کارگر، قرارداد دائمی است، چرا که دغدغه ی بیکاری را ندارد و از نظر مزایا نیز کسب بیشتری خواهد داشت.

۲- قرارداد کار موقت: اگر در قرارداد، مدت زمان مشخصی ذکر شود این قرارداد کار، موقت است. برای مثال در قرارداد ذکر شود که مدت آن ۲ سال است.

۳- قرارداد کار معین: همانطور که از نام این شکل قرارداد بر می آید، تا زمانی معتبر است که انجام کار به پایان برسد. برای مثال، قراردادی برای ساخت یک مجسمه منعقد می شود، این قرارداد هنگامی به پایان می رسد که انجام کار معین (ساخت مجسمه) به پایان برسد.

شکایت بدون قرارداد

مفهوم امری بودن قانون کار چیست؟

همان‌طور که در قسمت مقدمه گفتیم، قانون کار از قوانین امری یا آمره است. امری بودن یک قانون به این مفهوم است که اراده طرفین آن برای توافق بر خلاف قرارداد ممکن نیست. در قانون کار الزاماتی وجود دارد که حتی اگر دو طرف بر خلافش توافق کنند از بین نمی رود و تغییری نمی کند.

چه مواردی باید در قرارداد کار رعایت شود؟

گفتیم که قانون کار امری است و الزامات غیرقابل تغییری در آن وجود دارد. از جمله مهم ترین الزامات مطرح شده در قانون کار، حداقل میزان حقوق ماهیانه است. این از الزاماتی است که قانون برای کارفرما مطرح نموده است.
هر ساله مبلغی به عنوان حداقل میزان حقوق ماهیانه کارگر مطرح می شود. تخطی از این میزان حقوق یعنی تعیین مقدار کمتری از این مقدار توسط کارفرما، تخلف محسوب می شود و قابل پیگیری است.

مورد دیگری که به عنوان یک الزام مهم مطرح می شود حداکثر ساعات کار (بدون در نظر گرفتن اضافه کاری) است کارفرما اجازه ندارد بیش از میزان مطرح شده در قانون کار، کارگر را مجبور به کار کند.
اما یکی از بدیهی ترین و شاید ساده ترین الزامات قانون کار، خود انعقاد قرارداد است. قانون کار مقرر می دارد که کارفرما باید با کارگر قرارداد منعقد کند.

احتمالا در اطراف خود دیده اید که شخصی بدون این که قراردادی نوشته باشد شروع به کار کرده است و چند مدتی است به آن مشغول است. این عمل از جمله تخلفات مهمی است که قانون کار به آن توجه داشته و آن را قابل پیگیری می داند و امکان شکایت بدون قرارداد وجود دارد.

در این حوزه نیز، قانون کار، از کارگر حمایت می کند و علی رغم وجود نداشتن قرارداد، به نوعی دعوای او را مسموع می داند.

شکایت بدون قرارداد

شکایت به اداره کار بدون قرارداد چگونه است؟

اگر رابطه کاری صرفا با قرارداد شفاهی آغاز شده باشد و قرارداد کتبی و رسمی میان کارگر و کارفرما منعقد نشده باشد، همه حقوق کارگر برای او محفوظ خواهد بود. در این شرایط نیز کارفرما باید تمام حقوق کارگر از جمله دستمزد معقول، اضافه کار، سنوات و حق بیمه را به او پرداخت کند.
حال سوال این است که اگر کارفرما حقوق کارگر را ندهد یا به هر دلیل کارگر قصد شکایت از کارفرما بدون قرارداد را داشته باشد، چگونه باید اقدام کند؟

قبل از هر چیز برای شکایت بدون قرارداد کارگر باید ثابت کند که رابطه کاری وجود دارد. راه های بسیاری برای اثبات رابطه کاری وجود دارد که انجام یکی از آن ها کافی است، این راه ها عبارتند از؛

۱- حکمی که نشان بدهد کارفرما به کارگر ارتقا شغلی داده است
۲-دفاتر هزینه های کارگاه
۳- لیست های تایید شده حقوق کارگاه
۴- گواهی بانکی که حقوق از حساب آن برای شخص واریز شده است
۵- کارت ها یا دفاتر حضور و غیاب و ورود و خروج
۶- کارت بهداشت کارگر
۷- برگه ماموریت از طرف کارفرما
۸- برگه مرخصی کارگر که مهر یا امضاء داشته باشد
۹- استشهادنامه از افراد نزدیک به محل کار
۱۰- برگه خرید و فروش با معرفی نامه کارگر
۱۱- سایر مدارکی که بتواند ثابت کند کارگر مدت مشخصی را در کارگاه به سر می برده است.
پس از اثبات رابطه کارگری، مراجع ذی صلاح روند رسیدگی به شکایت کارگر را آغاز می نماید و نهایتا رای صادر می شود. معمولا اگر رابطه کارگری ثابت شود و مدارک کافی در دست کارگر وجود داشته باشد رای به نفع او صادر می شود.

شکایت-بدون-قرارداد
جمع بندی

امروزه با توجه به روابط متعدد کاری، توجه ویژه به قرارداد کار امری الزامی است. از آنجا که قرارداد کار یک قرارداد حساس است، قانون کار الزامات غیرقابل تغییری برای آن در نظر گرفته که توافق کارگر و کارفرما در آن راه ندارد.
یکی از مهم ترین الزامات موجود در قانون کار، انعقاد قرارداد فیمابین کارفرما و کارگر است. این امر گاهی مورد توجه قرار نمی گیرد و طرفین بدون انعقاد قرارداد رابطه کاری را آغاز می کنند.

در چنین مواقعی، اگر کارگر شکایتی از کارفرما داشته باشد، ابتدا باید وجود رابطه کارگری و کارفرمایی را اثبات کند. درمورد شکایت از پیمانکار بدون قرارداد نیز اثبات وجود رابطه کاری الزامی است.
کارگر از طرق متعددی می تواند رابطه را ثابت کند.